Temel fark nedir?
Şahıs işletmesinde işletme ile işletme sahibi hukuken aynı kişidir. Limited şirket ise ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Bu fark; sorumluluk, vergilendirme ve devir kolaylığı gibi konuları doğrudan etkiler.
Karşılaştırma
- Hukuki yapı: Şahıs işletmesi gerçek kişidir; limited şirket tüzel kişidir.
- Sorumluluk: Şahıs işletmesinde sahibin kişisel malvarlığı sorumludur. Limited şirkette ortaklar genel olarak taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumludur; ancak kanundan doğan bazı sorumluluklar ve verilen kefaletler saklıdır.
- Sermaye: Limited şirket için mevzuatta asgari sermaye öngörülür. Güncel tutar için ticaret mevzuatı kontrol edilmelidir.
- Vergilendirme: Şahıs işletmesinde gelir vergisi, limited şirkette kurumlar vergisi uygulanır. Kâr dağıtımında ayrıca vergi kesintisi gündeme gelebilir.
- Defter düzeni: Limited şirketler bilanço esasında defter tutar. Şahıs işletmelerinde hadlere göre farklı usuller uygulanabilir.
- Devir ve ortaklık: Şirket payları devredilebilir ve ortak alınabilir; şahıs işletmesinde bu esneklik sınırlıdır.
Karar vermeden önce sorulacak sorular
- Tek başıma mı, ortaklarla mı çalışacağım?
- Faaliyetim hangi düzeyde risk ve borçlanma içeriyor?
- Müşteri veya tedarikçilerim şirket yapısı talep ediyor mu?
- Beklenen kazanç düzeyinde iki yapının vergisel sonucu nedir?
- İleride ortak alma veya devir planım var mı?
Süreç ve maliyet
Şahıs işletmesi, vergi dairesine kayıtla görece kısa sürede kurulur. Limited şirket için ana sözleşme, ticaret sicil ve diğer kuruluş işlemleri gerekir. Kuruluş adımları için Şirket Kuruluşu Nasıl Yapılır? yazısına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Limited şirkette ortak kişisel olarak hiç sorumlu olmaz mı?
Genel kural sermaye payı ile sorumluluktur. Ancak vergi ve SGK gibi kamu alacaklarında yasal temsilcilerin sorumluluğu gibi istisnalar bulunabilir; ayrıca ortağın verdiği kişisel kefaletler ortağı bağlar.
Şahıs işletmesi sonradan şirkete dönüştürülebilir mi?
Evet, nakil ve devir yöntemleriyle mümkündür. Vergisel sonuçlar yöntemlere göre değişir; işlem öncesinde ayrıca değerlendirme gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; kişiye veya işletmeye özel danışmanlık değildir. Mevzuat değişebileceğinden işlem öncesinde güncel resmî kaynaklar kontrol edilmelidir.